Je tandenborstel bereikt ongeveer zestig procent van je tandoppervlak. De rest zit tussen je tanden, precies op de plekken waar tandplak zich graag ophoopt en waar tandvleesontsteking en gaatjes vaak beginnen. Daarom adviseren tandartsen en mondhygiënisten om dagelijks ook tussen je tanden te reinigen.
Maar waarmee doe je dat het beste? Floss, ragers en monddouches hebben elk hun eigen sterke punten. Welke het beste bij jou past, hangt af van de ruimte tussen je tanden, de staat van je tandvlees en eerlijk gezegd ook van wat je volhoudt.
Flossdraad: klassiek en nauwkeurig
Floss is een dun draadje dat je tussen je tanden door beweegt om plak van de zijkanten af te schrapen. Het werkt vooral goed als je tanden dicht tegen elkaar staan en er nauwelijks ruimte is voor iets anders. Er bestaat gewaxte floss, die makkelijker tussen strakke contactpunten glijdt, en ongewaxte floss, die iets meer grip heeft. Ook flosstape, een bredere en plattere variant, is prettig als je snel last hebt van rafelen.
Het nadeel is dat flossen enige handigheid vraagt. Veel mensen trekken het draadje alleen op en neer, terwijl het juist de bedoeling is om het in een C-vorm om elke tand te buigen en voorzichtig tot net onder het tandvlees te gaan. Vind je dat lastig, dan kunnen flosshouders of flosspicks uitkomst bieden, vooral voor de kiezen achterin.
Ragers: effectief bij meer ruimte
Ragers, ook wel interdentale borsteltjes genoemd, zijn kleine borsteltjes op een steeltje. Ze zijn er in verschillende diktes, zodat je per plek in je mond de juiste maat kunt kiezen. Uit onderzoek blijkt dat ragers bij volwassenen met wat ruimte tussen de tanden vaak meer plak verwijderen dan floss.
Ragers zijn daardoor een goede keuze als je tandvlees zich wat heeft teruggetrokken, als je bruggen of implantaten hebt, of als je gewoon merkt dat ze makkelijker in gebruik zijn. Belangrijk is wel dat de maat klopt: de rager moet met lichte weerstand door de ruimte gaan, zonder te forceren. Een mondhygiënist kan je helpen de juiste maten te bepalen.
Monddouche: water als hulpmiddel
Een monddouche spuit een dunne straal water tussen je tanden en langs de tandvleesrand. Dat voelt fris en is voor veel mensen laagdrempelig. Vooral bij een beugel, kronen of implantaten kan een monddouche helpen om etensresten weg te spoelen op plekken waar floss of ragers moeilijk komen.
Een monddouche verwijdert losse resten goed, maar plak die stevig aan het tandoppervlak kleeft, gaat er minder makkelijk mee weg dan met een borsteltje. Zie het daarom vooral als aanvulling, of als alternatief als andere middelen voor jou echt niet werken. Wil je verschillende modellen en hun eigenschappen naast elkaar zien, dan vind je op gezondheidplaza.nl informatie over diverse gebitsproducten om je keuze te onderbouwen.
Welk middel past bij welke situatie?
Er is geen middel dat voor iedereen het beste is. Deze vuistregels helpen je op weg:
- Strakke ruimtes tussen je tanden: kies voor floss of flosstape.
- Wat meer ruimte of teruggetrokken tandvlees: ragers in de juiste maat.
- Beugel, bruggen of implantaten: ragers, eventueel aangevuld met een monddouche.
- Moeite met fijne handbewegingen: flosspicks, ragers met een lange steel of een monddouche.
- Gevoelig of snel bloedend tandvlees: begin rustig en vraag advies aan je mondhygiënist.
Volhouden is belangrijker dan perfectie
Het beste hulpmiddel is uiteindelijk het middel dat je elke dag gebruikt. Een rager die naast je wastafel ligt en die je dagelijks pakt, doet meer dan dure floss die in de la blijft liggen. Kies een vast moment, bijvoorbeeld ‘s avonds voor het tandenpoetsen, zodat het een gewoonte wordt.
Schrik niet als je tandvlees de eerste dagen wat bloedt. Dat is vaak een teken van een lichte ontsteking die juist verbetert als je blijft doorgaan. Houdt het bloeden na een week of twee nog aan, of doet het pijn, laat dan je tandarts of mondhygiënist meekijken.
Combineren mag ook
Je hoeft je niet tot één middel te beperken. Veel mensen gebruiken ragers tussen de kiezen en floss tussen de dichter op elkaar staande voortanden. Wie een monddouche fijn vindt, kan die gebruiken als extra frisse afronding. Probeer gerust een paar opties uit en let op hoe je tandvlees reageert: minder bloeden en een steviger, roze tandvlees laten zien dat je goed bezig bent. Zo vind je stap voor stap de routine die bij jouw gebit en jouw dagritme past.