Een mooie tuin hoeft geen klein fortuin te kosten. Toch loopt het bedrag bij het tuincentrum snel op: hier een paar plantjes, daar een zak potgrond, en voor je het weet heb je een flinke rekening. Gelukkig kun je veel van wat je nodig hebt zelf maken, kweken of opvangen. Dat scheelt geld en levert vaak ook sterkere planten en een gezondere bodem op.
Hieronder vind je zeven praktische manieren om je tuinkosten te verlagen. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk toe te passen. Begin met wat bij jouw tuin en jouw tijd past, en breid het later uit.
1. Planten vermeerderen door te stekken
Stekken is misschien wel de makkelijkste manier om gratis nieuwe planten te krijgen. Veel heesters en kruiden, zoals lavendel, rozemarijn, salie, vlinderstruik en hortensia, groeien goed uit een stek. Je knipt een gezonde, niet-bloeiende scheut van zo’n tien centimeter af, verwijdert de onderste blaadjes en zet hem in een potje met luchtige, schrale grond.
Houd de grond licht vochtig en zet het potje op een lichte plek zonder felle zon. Na een paar weken vormen zich wortels. Vaste planten zoals vrouwenmantel, hosta en ooievaarsbek kun je bovendien in het voorjaar scheuren: je steekt de pol in stukken en plant die elders opnieuw. Zo vul je een border zonder één plant te kopen.
2. Zaden bewaren van je eigen planten
Laat aan het eind van het seizoen een paar bloemen of groenten in je tuin uitbloeien en zaad zetten. Goudsbloem, Oost-Indische kers, akelei, bonen, erwten en tomaten zijn ideaal om mee te beginnen. Oogst het zaad als het droog en rijp is, laat het nog een paar dagen nadrogen en bewaar het in papieren zakjes op een koele, droge plek.
Let op: zaad van zogenaamde F1-hybriden levert vaak niet dezelfde plant op als de ouder. Kies daarom voor oude rassen of zaadvaste soorten als je zelf zaad wilt winnen. Schrijf op elk zakje de naam en het jaartal, zodat je weet wat je zaait.
3. Regenwater opvangen
Kraanwater kost geld, terwijl er gratis water van je dak stroomt. Met een regenton aan de regenpijp vang je in een natte periode al snel honderden liters op. Planten vinden regenwater bovendien prettiger dan leidingwater, omdat het zachter is en geen kalk bevat.
Zet de ton op een paar tegels, zodat je er makkelijk een gieter onder kunt houden, en doe er een deksel op tegen muggen en algen. Giet bij voorkeur ‘s ochtends vroeg of ‘s avonds, en liever één keer flink dan elke dag een beetje. Zo groeien de wortels dieper en heeft je tuin in droge weken minder water nodig. Wil je meer weten over watergeven en tuinonderhoud, dan vind je op Tuinierentop10 nog meer achtergrond en tips.
4. Zelf compost maken
Potgrond en bodemverbeteraar zijn terugkerende kosten die je grotendeels kunt vermijden met een eigen composthoop of compostbak. Groente- en fruitresten, koffiedik, theebladeren, grasmaaisel, bladeren en snoeiafval worden binnen een paar maanden tot een jaar omgezet in rijke, kruimelige compost.
Zorg voor een goede mix van groen, vochtig materiaal en bruin, droog materiaal zoals takjes en karton. Keer de hoop af en toe om, zodat er lucht bij komt. Vlees, zuivel en zieke planten kun je beter weglaten. De compost die je overhoudt, werk je in het voorjaar door de bovenste laag van je borders en moestuin.
5 tot 7. Nog drie slimme bespaartips
Naast stekken, zaad winnen, water opvangen en composteren zijn er nog een paar eenvoudige gewoonten die op jaarbasis flink schelen:
- Mulchen: een laag bladeren, houtsnippers of grasmaaisel houdt vocht vast, remt onkruid en voedt de bodem.
- Planten ruilen: buren, vrienden en plantenruilmarkten hebben vaak stekjes, zaailingen en scheuren over.
- Slim kopen: kies voor vaste planten in plaats van eenjarigen, koop kleine maten en zoek tweedehands gereedschap van goede kwaliteit.
Zo begin je zonder gedoe
Je hoeft niet alles in één seizoen te regelen. Een regenton en een compostbak zet je in een middag neer, en stekken of zaad oogsten doe je gewoon tussen het andere tuinwerk door. Wie elk jaar één of twee nieuwe gewoonten toevoegt, merkt na een paar seizoenen dat de uitgaven aan de tuin flink zijn gedaald.
Het mooiste is dat al deze tips elkaar versterken. Je eigen compost geeft stekjes een goede start, gemulchte grond heeft minder regenwater nodig en geruilde planten leveren weer nieuw zaad en nieuwe stekken op. Zo wordt je tuin steeds meer een kringloop die zichzelf onderhoudt, en blijft er geld over voor dat ene bijzondere plantje dat je echt graag wilt hebben.